ប្រែសម្រួល៖ ស–សម្បត្តិ

យោងតាមឯកសារតុលាការ និងប្រភពដែលដឹងពីដំណើរការស៊ើបអង្កេតនេះ ការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញាសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំទីក្រុង Chicago បានចំណាយពេលពេញមួយឆ្នាំកន្លងមកនេះ ដើម្បីស៊ើបអង្កេតក្រុមហ៊ុនមួយដែលប្រមូលថវិកាឱ្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ (Democratic) ដែលធ្លាប់មានកូនស្រីរបស់ចៅក្រមក្នុងសំណុំរឿង “ប្រាក់បិទមាត់” (hush-money) របស់លោកប្រធានាធិបតី Trump នៅទីក្រុង New York ជាសហម្ចាស់។

កាលពីខែសីហាឆ្នាំមុន លោក Andrew S. Boutros ដែលជារដ្ឋអាជ្ញាសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំតំបន់ភាគខាងជើងនៃរដ្ឋ Illinois បានតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុន Authentic Campaigns Inc. ប្រគល់ឯកសារទំនាក់ទំនងផ្ទៃក្នុងជាច្រើនដែលក្រុមហ៊ុនបានធ្វើឡើងជាមួយអតិថិជនរបស់ខ្លួន។ យោងតាមដីកាបញ្ជាឱ្យបង្ហាញឯកសារ (subpoena) របស់គណៈវិនិច្ឆ័យធំ (grand jury) ដែលកាសែត The New York Times បានពិនិត្យមើលឃើញថា អតិថិជនទាំងនោះរួមមាន អនុប្រធានាធិបតី Kamala Harris, អតីតប្រធានាធិបតី Joseph R. Biden Jr., អភិបាលរដ្ឋ New York គឺលោកស្រី Kathy Hochul, សមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្រ Hakeem Jeffries មកពីរដ្ឋ New York និងគណៈកម្មាធិការជាតិរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ (DNC)។

ឈ្មោះរបស់លោកស្រី Loren Merchan ដែលជាកូនស្រីរបស់លោក Juan Merchan (ចៅក្រមតុលាការកំពូលប្រចាំតំបន់ Manhattan) ក៏មាននៅក្នុងបញ្ជីនោះដែរ ដោយលោកស្រីធ្លាប់កាន់តំណែងជាអនុប្រធានក្រុមហ៊ុនរហូតដល់ចុងឆ្នាំ ២០២៤។ គ្រួសាររបស់លោក Merchan តែងតែរងការវាយប្រហារដោយពាក្យសម្តីពីសំណាក់លោក Trump និងក្រុមអ្នកគាំទ្ររបស់គាត់ ដែលបានលើកឡើងនូវការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានថា ចៅក្រមរូបនេះមានបំណងធ្វើបាបលោក Trump ហើយថាកូនស្រីរបស់គាត់ទទួលបានផលចំណេញពីការចោទប្រកាន់នានាដែលត្រូវបានលើកឡើងនៅក្នុងការកាត់ក្តីនោះ។

សំណុំរឿងនេះបានបញ្ចប់ទៅដោយការកាត់ទោសលោក Trump ឱ្យមានទោសកំហុសនៅឆ្នាំ ២០២៤ (ក្នុងអំឡុងពេលដែលគាត់កំពុងធ្វើយុទ្ធនាការស្វែងរកអាណត្តិទីពីរ) លើបទល្មើសធ្ងន់ធ្ងរ (felony) ចំនួន ៣៤ ករណី ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការប៉ុនប៉ងរបស់គាត់ក្នុងការរារាំងតារាសម្តែងភាពយន្តអាសអាភាសម្នាក់ មិនឱ្យទម្លាយរឿងរ៉ាវអំពីទំនាក់ទំនងផ្លូវភេទរវាងពួកគេទាំងពីរជាសាធារណៈ។

ក្រុមមេធាវីរបស់ក្រុមហ៊ុន ដែលរួមមានលោក Preet Bharara អតីតរដ្ឋអាជ្ញាសហព័ន្ធជាន់ខ្ពស់ប្រចាំតំបន់ Manhattan បានព្យាយាមកម្រិតវិសាលភាពនៃសំណើនេះ។ ទីបំផុត រដ្ឋអាជ្ញាបានកែសម្រួលដីកាបង្គាប់ឱ្យផ្តល់ឯកសារ (subpoena) ដោយផ្តោតតែលើការទូទាត់ប្រាក់ចំនួន ៤៦៨ ដុល្លារពីយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីរបស់លោកស្រី Harris និងលើសារអេឡិចត្រូនិច (emails) រវាងលោកស្រី Merchan និងឪពុករបស់គាត់ប៉ុណ្ណោះ។ ព័ត៌មាននេះត្រូវបានផ្តល់ដោយបុគ្គលដែលមានចំណេះដឹងអំពីការស៊ើបអង្កេត ដែលបានស្នើសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ ដោយសារវាជាបញ្ហាផ្លូវច្បាប់ដែលកំពុងដំណើរការ។

ស្ថានភាពនៃការស៊ើបអង្កេតនេះមិនទាន់ច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ។ មិនមានការចេញដីកាបង្គាប់ឱ្យផ្តល់ឯកសារបន្ថែមទៀតទៅកាន់បុគ្គលនានា រួមទាំងលោកស្រី Merchan នោះទេ ដែលនេះបង្ហាញថា រដ្ឋអាជ្ញាប្រហែលជាមិនកំពុងធ្វើសកម្មភាពដើម្បីចោទប្រកាន់នរណាម្នាក់នោះឡើយ។

ការស៊ើបអង្កេតនេះគឺជាសញ្ញាចុងក្រោយបំផុតដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃការចូលពាក់ព័ន្ធរបស់ការិយាល័យព្រះរាជអាជ្ញាសហរដ្ឋអាមេរិកនៅទូទាំងប្រទេស ទៅក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់លោក Trump ដើម្បីកំណត់គោលដៅលើគូប្រជែងរបស់គាត់ ខណៈដែលពីមុនការិយាល័យទាំងនេះភាគច្រើនមិនសូវពាក់ព័ន្ធនឹងល្បិចកលនយោបាយនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឡើយ។

នៅក្នុងករណីនេះ រដ្ឋអាជ្ញាបានស្នើសុំដីកាបង្គាប់ឱ្យផ្តល់ឯកសារ បន្ទាប់ពីមានការបញ្ជូនសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌពីសមាជិកគណបក្សសាធារណរដ្ឋនៅក្នុងគណៈកម្មាធិការតុលាការនៃសភាតំណាងរាស្ត្រ។ គណៈកម្មាធិការនេះបានបញ្ជូនសំណុំរឿងនេះ បន្ទាប់ពីលោក Mike Nellis ដែលជាស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Authentic Campaigns បានបដិសេធមិនផ្តល់ឯកសារសម្ងាត់ដែលគណៈកម្មាធិការចង់បាន រួមទាំងសារអេឡិចត្រូនិចរវាងលោកស្រី Merchan និងឪពុករបស់គាត់ផងដែរ។

លោក Nellis បាននិយាយនៅពេលត្រូវបានសួរអំពីការស៊ើបអង្កេតនេះថា៖ «ការដែលរដ្ឋបាលរបស់លោក Trump កំណត់គោលដៅលើក្រុមហ៊ុនរបស់ខ្ញុំ គឺជាការរំលោភអំណាចដ៏គួរឱ្យហួសចិត្ត។ វាគឺជាការស្វែងរកភស្តុតាងដោយគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ (fishing expedition) ដ៏គួរឱ្យអស់សំណើច ដែលផ្អែកលើទ្រឹស្តីសមគំនិតដែលខុសឆ្ងាយទាំងស្រុងពីការពិត»។

គាត់បានចោទប្រកាន់ស្ថាប័ននេះថា មានបំណងរឹបអូសយក «ការទំនាក់ទំនងផ្នែកនយោបាយដ៏រសើបរបស់កូនក្តីខ្ញុំ ដែលជាគូប្រជែងនយោបាយដ៏លេចធ្លោបំផុតមួយចំនួនរបស់លោក Trump»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ម្នាក់បានបដិសេធមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយលើរឿងនេះទេ ដូចគ្នានឹងចៅក្រម Merchan និងអ្នកស្រី Loren Merchan ដែរ។

ខ្លឹមសារនៅក្នុងដីកាកោះហៅនោះគឺស្ទើរតែដូចគ្នាទាំងស្រុងទៅនឹងការអះអាងរបស់គណៈកម្មាធិការសភាតំណាងរាស្ត្រ ដែលថាការកាត់ទោសលោក Trump ឱ្យមានទោសក្នុងសំណុំរឿងបង់ប្រាក់បិទមាត់ (hush-money trial) ដែលដឹកនាំដោយចៅក្រម Merchan នោះ «អាចមានហេតុផលជំរុញដោយនយោបាយ»។ ការបញ្ជូនសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌនេះក៏រួមបញ្ចូលផងដែរនូវការអះអាងថា «ការស៊ើបអង្កេត និងការចោទប្រកាន់ប្រធានាធិបតី Donald J. Trump ដោយព្រះរាជអាជ្ញាប្រចាំតំបន់ Manhattan លោក Alvin Bragg» អាចជាសកម្មភាពមិនត្រឹមត្រូវ។

ដីកាកោះហៅនោះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតថា តើបទល្មើសអ្វីខ្លះដែលអាចបានកើតឡើងនៅក្នុងដំណើរការចោទប្រកាន់លោក Trump នោះទេ។ក្រៅពីការស្នើសុំព័ត៌មានដំបូងពីយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីរបស់លោកស្រី Harris និងលោក Biden លោក Boutros ក៏បានស្នើសុំឯកសារពីអ្នកស្រី Merchan, លោក Bragg និងជំនួយការម្នាក់របស់គាត់គឺលោក Matthew Colangelo; លោក Jeffries ដែលជាមេដឹកនាំគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យក្នុងសភាតំណាងរាស្ត្រ; អ្នកស្រី Hochul; សមាជិកព្រឹទ្ធសភា Adam Schiff (មកពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា); សមាជិកសភា Daniel Goldman (មកពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ រដ្ឋញូវយ៉ក); សមាជិកសភា Lauren Underwood (មកពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ រដ្ឋ Illinois); ព្រមទាំងផ្នែករៃអង្គាសថវិការបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យទាំងក្នុងសភាតំណាងរាស្ត្រ និងព្រឹទ្ធសភា និងគណៈកម្មាធិការជាតិរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យផងដែរ។

រដ្ឋអាជ្ញាអាជីពដែលទទួលបានដីកាកោះហៅនេះ គឺលោក Matthew Skiba និងលោក William Hogan សុទ្ធតែបានដើរតួនាទីក្នុងសំណុំរឿងមួយដែលមិនទទួលបានជោគជ័យ ប្រឆាំងនឹងក្រុមអ្នកតវ៉ាប្រាំមួយនាក់ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទវាយប្រហារភ្នាក់ងារសហព័ន្ធ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការបង្ក្រាបលើបញ្ហាអន្តោប្រវេសន៍ដែលដឹកនាំដោយសេតវិមានក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ដែលគេស្គាល់ថាជាប្រតិបត្តិការ Midway Blitz។

ការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញាអាមេរិកប្រចាំទីក្រុងឈីកាហ្គោ (Chicago) បានសម្រេចដកការចោទប្រកាន់នៅក្នុងសំណុំរឿងនោះ បន្ទាប់ពីមេធាវីការពារក្តីបានលើកឡើងពីកង្វល់ទាក់ទងនឹងឥរិយាបថរបស់ក្រុមរដ្ឋអាជ្ញាដែលធ្វើការលើសំណុំរឿងរបស់លោក Boutros នៅចំពោះមុខគណៈវិនិច្ឆ័យធំ (grand jury)។ ហេតុការណ៍នេះបានជំរុញឱ្យលោក Boutros ដែលធ្លាប់បម្រើការជារដ្ឋអាជ្ញានៅក្នុងការិយាល័យដែលលោកកំពុងដឹកនាំសព្វថ្ងៃនេះ ប្រកាសឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យឡើងវិញលើនីតិវិធីផ្ទៃក្នុង។

លោក Trump បានចាត់ទុកការកាត់ក្តីលើករណីបង់ប្រាក់ដើម្បីបិទបាំងព័ត៌មាន (hush-money trial) នៅទីក្រុងញូវយ៉ក ដែលបានធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាអតីតប្រធានាធិបតីដំបូងគេដែលត្រូវបានកាត់ទោសពីបទឧក្រិដ្ឋនោះ ថាជាលទ្ធផលចុងក្រោយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យដើម្បីបំផ្លាញរូបលោក។ លោកបានតស៊ូប្រឆាំងនឹងការចោទប្រកាន់ទាំងនោះ ក្នុងពេលដំណាលគ្នាដែលលោកកំពុងការពារខ្លួនប្រឆាំងនឹងការចោទប្រកាន់របស់សហព័ន្ធចំនួនពីរដាច់ដោយឡែកពីគ្នា និងនៅក្នុងសំណុំរឿងជ្រៀតជ្រែកការបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ Georgia។

ការរិះគន់ជាសាធារណៈរបស់លោក Trump មុនពេលចាប់ផ្តើមការកាត់ក្តី បានជំរុញឱ្យចៅក្រម Merchan ចេញដីកាហាមឃាត់ការនិយាយជាសាធារណៈ (gag order) ដើម្បីការពារកុំឱ្យលោកគំរាមកំហែងដល់សមាជិកគណៈវិនិច្ឆ័យ រដ្ឋអាជ្ញា សាក្សី និងបុគ្គលិកតុលាការ។ លោក Todd Blanche ដែលជាមេធាវីការពារក្តីដ៏សំខាន់របស់លោក Trump (និងបច្ចុប្បន្នជាអគ្គរដ្ឋអាជ្ញា) បានព្យាយាមស្នើសុំឱ្យលុបចោលដីកានោះ ប៉ុន្តែមិនទទួលបានជោគជ័យឡើយ។

នៅពេលដែលការកាត់ក្តីបានចាប់ផ្តើម ចៅក្រម Merchan ផ្ទាល់បានក្លាយជាគោលដៅចម្បងនៃការវាយប្រហារពីសំណាក់ក្រុមការពារក្តី ដោយលោក Trump និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់លោកបានអះអាងថា ការចូលរួមយូរឆ្នាំរបស់កូនស្រីចៅក្រម Merchan នៅក្នុងសកម្មភាពនយោបាយរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ គឺជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ថា សំណុំរឿងនេះត្រូវបានរៀបចំទុកជាមុនរួចជាស្រេច (ដើម្បីឱ្យលោកចាញ់ក្តី)។

«ចៅក្រម Juan Merchan គឺលែងមានភាពអព្យាក្រឹតទៀតហើយ ហើយគួរតែត្រូវបានដកចេញពីសំណុំរឿងដែលមិនគួរមាននេះ (TRUMP Non-Case) ជាបន្ទាន់។ កូនស្រីរបស់គាត់ គឺ Loren គឺជាអ្នកស្អប់លោក Trump យ៉ាងខ្លាំង ហើយនាងបានសារភាពថាធ្លាប់បានពិភាក្សាជាមួយឪពុករបស់នាងអំពីខ្ញុំ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គាត់បែរជាចេញដីកាហាមឃាត់មិនឱ្យខ្ញុំនិយាយទៅវិញ»។ នេះជាអ្វីដែលលោក Trump បានសរសេរនៅលើបណ្តាញសង្គម Truth Social កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៤។

ចៅក្រមរូបនេះមិនបានដកខ្លួនចេញពីសំណុំរឿងនោះទេ។ បណ្តឹងតវ៉ាពាក់ព័ន្ធនឹងក្រមសីលធម៌ដែលដាក់ដោយក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់លោក Trump មិនមានឥទ្ធិពលអ្វីទៅលើដំណើរការកាត់ក្តីនោះទេ។ ចៅក្រម Merchan បានសម្រេចបញ្ចប់សំណុំរឿងនេះដោយគ្មានការកាត់ទោស ឬការដាក់ពិន័យអ្វីឡើយ បន្ទាប់ពីលោក Trump ត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រធានាធិបតី។

ប៉ុន្តែសមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋ ដែលត្រូវបានជំរុញដោយឥស្សរជនមានឥទ្ធិពលដែលគាំទ្រលោក Trump ដូចជាអ្នកស្រី Laura Loomer ជាដើម នៅតែបន្តអះអាងថា ចៅក្រមរូបនេះ កូនស្រីរបស់គាត់ និងបុគ្គលពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត បានប្រព្រឹត្តកំហុស។

លោក Jim Jordan ដែលជាសមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋ និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការយុត្តិធម៌នៃសភាតំណាងរាស្ត្រ (មកពីរដ្ឋ Ohio) បានចាប់ផ្តើមទាមទារឯកសារនានាពីក្រុមហ៊ុននោះ។ លោកបានលើកឡើងពីការសង្ស័យមួយដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយក្រុមអ្នកគាំទ្រលោក Trump ថា៖ លោក Nellis និងអ្នកស្រី Merchan បានប្រើប្រាស់សំណុំរឿងក្តីរបស់លោក Trump ក្នុងយុទ្ធនាការស្វែងរកថវិកាតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល ដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ (Democrats) ក្នុងលក្ខណៈមិនត្រឹមត្រូវ។ (គួរកត់សម្គាល់ថា លោក Trump ខ្លួនឯងក៏បានប្រើប្រាស់ការចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឋមកលើរូបគាត់យ៉ាងសកម្ម ដើម្បីរៃអង្គាសប្រាក់រាប់លានដុល្លារក្នុងអំឡុងពេលយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតផងដែរ។)

នៅក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៤ លោក Jordan បានសរសេរលិខិតទៅកាន់អ្នកស្រី Merchan ដោយស្នើសុំឯកសារឆ្លើយឆ្លងរវាងអ្នកស្រី និងចៅក្រមរូបនោះ។ ក្នុងលិខិតនោះ លោកបានលើកឡើងថា៖ «អ្នកជំនាញបានបង្ហាញក្តីកង្វល់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះករណីដែលចៅក្រម Merchan ដែលជាឪពុករបស់អ្នក បានបដិសេធមិនដកខ្លួនចេញពីសំណុំរឿងរបស់ប្រធានាធិបតី Trump ទោះបីជាអ្នកបានធ្វើការងារឱ្យគូប្រជែងនយោបាយរបស់ប្រធានាធិបតី Trump ក៏ដោយ ហើយក៏ដោយសារតែផលប្រយោជន៍ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដែលក្រុមហ៊ុនរបស់អ្នក គឺ Authentic Campaigns Inc. អាចទទួលបានពីការកាត់ក្តី និងការកាត់ទោសនោះ»។

មេធាវីតំណាងឱ្យក្រុមហ៊ុននោះបានអះអាងម្តងហើយម្តងទៀតថា អ្នកស្រី Merchan មិនមានឥទ្ធិពលអ្វីទៅលើការសម្រេចចិត្តការងាររបស់ឪពុកអ្នកស្រីឡើយ ហើយក៏មិនមានទំនាក់ទំនងជាមួយយុទ្ធនាការនយោបាយជាច្រើនដែលក្រុមហ៊ុននោះបានធ្វើអាជីវកម្មជាមួយដែរ។

ពួកគេបានចោទប្រកាន់លោក Jordan ថាបានធ្វើសកម្មភាពស៊ើបអង្កេតដែលមានចេតនានយោបាយ ហើយបានអះអាងថា អ្នកស្រី Merchan និងលោក Nellis បានទទួលការគំរាមកំហែងសម្លាប់ជាច្រើនលើកច្រើនសារពីសំណាក់អ្នកគាំទ្រលោក Trump រហូតដល់ពួកគេចាំបាច់ត្រូវជួលសន្តិសុខមកការពារ។

ពួកគេបានបដិសេធមិនប្រគល់ឯកសារភាគច្រើនដែលលោក Jordan ចង់បានបំផុតនោះទេ ដោយនៅក្នុងលិខិតមួយផ្ញើជូនលោក Jordan កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៤ លោក Marc Elias ដែលជាមេធាវីដ៏ល្បីល្បាញផ្នែកច្បាប់បោះឆ្នោត និងជាអ្នកតំណាងឱ្យលោក Nellis បានហៅសំណើនេះថា «គ្មានមូលដ្ឋាន និងមានគ្រោះថ្នាក់»៕/

ប្រភព៖ The New York Times